بوم‌گردی، فرصتی برای توسعه پایدار

  گردشگری در کرمان  نخستین جشنواره ملی بوم‌گردی‌های ایران که از ۳۱ اردیبهشت تا ۲ خرداد ۱۴۰۴ در استان کرمان برگزار شد، فرصتی بی‌نظیر برای نمایش ظرفیت‌های بوم‌گردی کشور بود. این رویداد با ورود حدود ۱۵۰ نفر از مدیران بوم‌گردی‌ها با قطار گردشگری به کرمان آغاز شد و با حضور ۶۰۰ نفر از ۵۰۰ اقامتگاه بوم‌گردی از سراسر ایران ادامه یافت. برنامه‌های جشنواره شامل ادای احترام به شهدا در گلزار شهدای کرمان، بازدید از تله‌کابین کرمان، گشت‌وگذار در مناطق گردشگری مانند شهداد، راین، ماهان، بم، رفسنجان و کرمان، و در نهایت مراسم اختتامیه در اتاق بازرگانی کرمان بود. این جشنواره نه‌تنها بستری برای تبادل تجربه میان فعالان بوم‌گردی فراهم کرد، بلکه اهمیت این نوع گردشگری را در توسعه پایدار به نمایش گذاشت.  بوم‌گردی، به‌عنوان یکی از ارکان اصلی گردشگری پایدار، نقشی کلیدی در حفظ میراث فرهنگی، طبیعی و تاریخی ایفا می‌کند. این نوع گردشگری با تکیه بر ظرفیت‌های بومی، نه‌تنها به توسعه اقتصادی جوامع روستایی کمک می‌کند، بلکه هویت فرهنگی و محیط‌زیست منطقه را نیز حفظ می‌کند. استان کرمان، با ۱۰ اثر ثبت‌شده جهانی و جاذبه‌های طبیعی و تاریخی بی‌نظیر، پتانسیل بی‌همتایی برای تبدیل شدن به قطب بوم‌گردی ایران دارد.  یکی از راهکارهای کلیدی برای توسعه بوم‌گردی در کرمان، تغییر کاربری خانه‌های قدیمی به اقامتگاه‌های بوم‌گردی، کافه‌ها و رستوران‌های سنتی است. هر خانه قدیمی می‌تواند به فضایی برای ارائه خدمات گردشگری تبدیل شود و با حفظ معماری سنتی، تجربه‌ای اصیل برای گردشگران فراهم کند. همچنین، هر روستا، حتی در دورافتاده‌ترین نقاط کرمان، می‌تواند با ایجاد حداقل یک اقامتگاه بوم‌گردی، به مقصدی جذاب برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شود.  برای تحقق این هدف، آموزش جوامع محلی ضروری است. دهیاران، با همکاری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، می‌توانند کارگاه‌های آموزشی برای اهالی روستاها برگزار کنند تا آن‌ها را با روش‌های مرمت بناهای تاریخی، استفاده از محصولات طبیعی برای پذیرایی از گردشگران، و مدیریت اقامتگاه‌ها آشنا سازند. علاوه بر این، ارائه تسهیلات مالی مانند وام‌های کم‌بهره، تسهیل فرآیند تغییر کاربری بناها، و بسته‌های تشویقی، به‌عنوان "فرش قرمز" برای فعالان بوم‌گردی، می‌تواند این صنعت را رونق بخشد.  بوم‌گردی باید به سمتی هدایت شود که ضمن حفظ و مرمت بناهای تاریخی، از ساخت‌وسازهای جدید و آسیب به اکوسیستم منطقه جلوگیری کند. این رویکرد، تجربه‌ای پایدار و اصیل برای گردشگران به ارمغان می‌آورد و به توسعه اقتصادی و اجتماعی جوامع محلی کمک می‌کند. جشنواره ملی بوم‌گردی کرمان نشان داد که با برنامه‌ریزی و حمایت، می‌توان بوم‌گردی را به موتور محرکه‌ای برای گردشگری پایدار در این استان تبدیل کرد.

   ✍🏿سید محمد حسینی نژاد